Pedro Klamar Fuik Prezidi Reuniaun Ministru Defeza Nasionál nível CPLP
Ohin, tersa-feira 02 juñu 2026
- S. E. Ministru Defeza, Kontra-Almirante Donaciano Costa Gomes 'Pedro Klamar
Fuik', Ph.D, prezidi Reuniaun ba dala XXV nível Ministru Defeza Nasionál husi
Comunidade Países de Língua Portuguesa (CPLP), iha Palm Springs Hotel, Díli.
Enkontru ida ne'e realiza iha
ámbitu Timor-Leste asume Presidénsia Pro Tempore ba CPLP, iha ne'ebé reflete
kompromisu Estado nian atu promove diálogu, solidariedade, dezenvolvimentu ba
Forsas armadas no Kooperasaun entre Estadu membru sira iha setór defeza no
seguransa.
Durante diskursu abertura, S. E.
Ministru Defeza, Kontra-Almirante Pedro Klamar Fuik lori governu Timor-Leste
nia naran hato'o saudasaun fraterna no apresu boot ba prezensa husi Ministru
Defeza Nasionál no Diretores Gerais Política Nasionál husi Estadu membru sira
CPLP nian ne'ebé iha komitmentu atu harí kooperasaun ida diak liu tan iha setór
defeza liu husi diskusaun sira ne'ebé orienta ba rezultadu konkretu sira.
"Díli acolha imi ho amizade,
konfiansa no espíritu fraternidade nian. Ba Timor-Leste, sai uma nain ba
reuniaun ida ne'e iha signifikadu espesiál. Ami Estadu joven ida, maibé iha
experiénsia istórika ne'ebé kle'an. Ami koñese valor paz, soberania no solidariedade
Internasionál no ami iha prosesu sira ba hametin ami nia instituisaun
sira", dehan Kontra-Almirante Donaciano Costa Gomes.
S. E. Ministru Defeza Timor-Leste
subliña tan katak, Komunidade luzófona reúne Estado sira husi Europa, África,
husi Atlántiku, husi Amérika Sul, husi Índiku no Indo-Pasífiku ne'ebé iha
realidade diferente, kapasidade oi-oin no iha ida-idak nia prioridade; maibé
ita partilha língua ne'ebé hanesan, iha relasaun histórika no iha vontade ida
de'it atu koopera malu ba vontade komun ida. Tan ne'e português la'os de'it
pratrimóniu kultural ida. Maibé instrumentu ida ba konfiasa, formasaun,
interoperabilidade no aprosimasaun ba instituisaun defeza no forsas armadas
nian.
Ba efeitu sira kooperasaun
prátika nian, Timor-Leste, liu husi Ministru Defeza Donaciano Gomes subliña
pontu tolu importante iha reuniaun nível Ministru Defeza Nasionál sira CPLP
nian. Efeitu tolu ne'e mak: kapasitasaun militár, seguransa Marítima no protesaun
ba populasaun sira perante krize, katástrofe no ameasa foun sira.
Hanesan Estadu membru ida,
Timor-Leste kontinua defende esforsu sira iha área defeza atu mantein
estabilidade regionál, kapasitasaun institusionál no kontinua partilha
koñesimentu entre Estadu membru CPLP nian.
Durante reuniaun, Ministru Defeza
Nasionál husi Estadu membru sira aprezenta kestaun Internasionál no implikasaun
polítika-militár iha kontextu regional ba Estadu membru CPLP nian; aprova,
ratifika no halo apresiasaun ba dokumentu sira ba vizaun estratéjika CPLP nian;
apresiasaun ba relatório anuál; no diskute kalendáriu sira ba atividade sira
tuir mai.
Partisipa iha reuniaun ba
dala-XXV nível Ministru Defeza Nasionál nian mak S. E. Ministru Defeza
Nasionál, Antigu Kombatentes no Veteranu da Pátria Angora, General Lúcio
Gonçalves Amaral; reprezentante S. E. Ministru Defeza Brasil, General de
Exército Alcio Alves Almeida e Costa; S. E. Ministru Defeza Moçambique,
Cristóvão Artur Chume; S. E. Secretário de Estado Adjunto da Política Defesa
Nasionál Portugal, Nuno Pinheiro Torres; S. E. Ministru Defeza São Tomé e
Príncipe, Horácio Castro da Trindade de Sousa; S. E. Secretária Executiva CPLP,
Embaixadora Maria de Fátima Jardim; S. E. Diretor do Centro Análise Estratégica
da CPLP, Capitão de Mar e Guerra João Carlos Pires no ho delegasaun sira Estadu
membru sira.
Média MD



