info@defesa.gov.tl 78326687/77783489

Timor-Leste ho Nova Zelándia Hala’o Enkontru Bilateral

Ohin, Tersa-Feira 15 Setembru 2026 – Ministériu Defeza, liu husi Diresaun Geral Polítika Defeza Nasionál (DGPDN), lideradu husi Diretór-Geral, realiza Enkontru Bilateral entre Timor-Leste no Nova Zelándia, iha Timor-Plaza, Díli.

Enkontru ida ne’e nu’udar inisiativa husi Timor-Leste, liu-liu Ministériu Defeza, atu bele diskute asuntu importante sira iha setór Defeza no seguransa entre Timor-Leste no Nova Zelándia hodi fortifika liu tan kooperasaun iha área interesada sira.

Iha diskursu, Diretór-Geral Polítika Defeza Nasionál, Nuno Carvalho dos Santos hato’o nia apresiasaun sinseru ba delegasaun no governu Nova Zelándia ne’ebé ho komitmentu boot kontinua apoiu no hametin amizade liu husi kooperasaun bilateral ho Timor-Leste iha setór Defeza.

“Governu Nova Zelándia hanesan parseiru konfiável ida desde 1999 no oferese ona oportunidade ba Timoroan sira iha área kapasitasaun rekursu umanu, treinu, no área relevante sira seluk iha setór defeza nian”, dehan Diretor-Geral Nuno Carvalho dos Santos.

Nia subliña katak, durante tinan ruanulu-resin lima nia laran kooperasaun entre rai rua kontinua metin liu tan nune’e enkontru ida ne’e atu bele diskute ho kle’an liu tan asuntu interesante sir aba setór defeza, liu-liu hodi bele aliña fali atividade prátika sira tuir kuadru kooperasaun nian ne’ebé serve ba Timor-Leste no Nova Zelándia nia interese.

Durante diskusaun, parte rua aborda kona-ba pontu importante sira hanesan: Programa Asisténsia Umanitária no Ajuda ba Resposta ba Dezastre, Polítika ba Defeza ne’ebé resentemente governu rua define; Kapasitasaun no Formasaun ba vizilánsia iha área tasi nian; dezafiu seguransa iha nível regional; kompetisaun geo-polítika iha nível doméstika no global; no papel Timor-Leste nian hanesan membru plenu ASEAN.

Iha aprezentasaun, Diretór ba Kordenasaun no Polítika Kooperasaun Internasionál, Capitão Fragata, Duarte Borges Loe realsa katak, kooperasaun entre Timor-Leste no Nova Zelándia la’os de’it kona-ba defeza no militár, maibé liu-liu kona-ba konfiasa no respeita mútua entre parte rua, nune’e enkontru refere reafirma kompromísiu kontinua entre país rua nian ba estabilidade no paz.

“Hanesan país soberanu ida, ami rekonhese progresu ne’ebé ami atinji ona, enkuantu ami mós rekonhese katak, hanesan Estadu-Nasaun, ami kontinua hasoru vulnerabilidade signifikativu sira, tan ne’e mak importante atu ita atualiza ba malu kuadru sira kooperasaun nian nune’e bele aliña ita-nia asaun sira ba dezenvolvimentu forsas armadas nian ho efisiente no efikáz liu tan”, fundamenta Capitão Fragata Duarte Borges Loe.

Husi parte seluk, Diretor – Asia International Branch, Ministry of Defence, Mike Thomson husi Nova Zelándia agradese ba parte Ministériu Defeza hodi realiza sorumutu importante ne’e atu parte rua bele hasoru malu hodi partilha informasaun sira iha dezenvolvimentu forsas armadas nian, no informasaun relevante sira kona-ba atividade konjuntu entre forsas armadas husi rai rua nian.

Enkontru ida ne’e la’o ho amigável tebes, no parte rua reafirma komitmentu atu hametin liu tan kooperasaun iha domíniu defeza hodi garante paz no estabilidade. Parte rua termina enkontru refere ho troka prendas nu’udár sinal amizade ne’ebé estabelese dezde tinan naruk hafoin Timor-Leste hetan nia independénsia.

Média MD